A-édulcorant so ayeke na yâ ti nyama ayeke mingi ni ambage use: a-alcool so ayeke na sucre (tongana sorbitol na érythritol) nga na a-alcool so ayeke na sucre pëpe (tongana a-glycoside ti stéviol na a-mogroside). Ala yeke na gbâ ti acalorie nga na glycémie so ayeke mingi pëpe, me a lingbi a ngbâ ti kpe ti te ni ahon ndo ni.
Teti so a yeke sala kusala mingi na sirop ti amidon, ndo so lo yeke sala si ngu adë dä ayeke kete ahon ti sucrose, tongaso a lingbi a sala kusala na ni mingi pëpe. Mingi ni, a yeke nzoni ti mû place ti 1/4 ti sucrose ni. Na yâ ti aye so, kilo 1,5 ti sirop ti amidon alingbi ti mû place ti kilo 1 tongaso ti sucrose. Tongana a sala kusala na sucrose na sirop ti amidon legeoko, bongo ti glace ni ayeke duti nzoni, na a yeke nga na nzoni ye ti kanga lege na bubango ti nzoni ni na ngoi so a bata ni nga na ngoi so a yeke gue na ni. Mara ti ambeni ye wala wungo ti ambeni ye so a yeke sara na kua na ni ayeke sara nga ngangu na ndo ti bongo ni. Mingi ti a-sorbet, a-sherbet wala a-glace ti lê ti keke so ngu ti lê ti keke ayeke na yâ ni ayeke na mbeni ye so ayeke nzere mingi pëpe ndali ti so acide ti ala ayeke mingi pëpe, tongaso a lingbi a zia ambeni ye na yâ ni alingbi na ni. Ti abongo so ayeke na cacao wala ngu ti bongo, so ayeke na mbeni ngangu go ti vundu, a yeke nzoni ti kono wungo ti sucrose ni na 2% ti si na 3% tongana a haka ni na crème glacée so ayeke lakue dä. Na ndo ni, salango ye afa so tongana a zia 0,5% ti ingo (so aluti na ndo ti sucre so ayeke na yâ ni) na yâ ti mbeni ye so sucre ayeke na yâ ni 20%, a yeke sara si a yeke nzere mingi. Ti anyama so ayeke na mafuta pëpe, a-salt, na yâ ti kete wungo, alingbi ti sara si a nzere mingi, me tongana a mû ni mingi, a lingbi ti sara si a woko. Ti tene go ti kobe ni aga nzoni, ti tene a sara si kobe ni aduti nde nde wala ti tene a futa nginza mingi pëpe, a yeke sara kua na gbâ ti aye tongana mafuta ti wotoro, saccharine, cyclamate, meringue, stévia nga na aspartame. Sucre ayeke ndulu na ndambo ti aye kue so ayeke na yâ ti aye so a sala na crème glacée, so na popo ni a yeke wara lactose so ayeke na yâ ti lait. Tongana mbeni ye so ayeke mû ngia na zo, sucre ayeke sara ngangu na ndo ti lege so a yeke sara na aye so ayeke gue na li ni nga, na mbeni lege, a yeke sara ngangu na ndo ti kota ti a-cristal ti glace nga na sarango si lactose so ayeke na yâ ti a-glace so a sara ni na glace aga cristal.
Mbeni mbeti ( Baidu Encyclopedia ) atene so a-édulcorant so ayeke na yâ ti dunia aye ti sara tënë ti aye so ayeke nzere na zo so alondo na yâ ti akeke wala na yâ ti akete kete ye, na a lingbi ti kangbi yâ ni na a-alcool so ayeke na sucre nga na a-alcool so ayeke na sucre pëpe. A-alcool so ayeke na sucre ayeke sorbitol (50%-70% ti sucre) na érythritol (60%-70% ti sucre), na a-alcool so ayeke na sucre pëpe ayeke glycoside ti stéviol (so sucre ayeke fani 150-300) nga na mogroside (24).