A yeke sala kusala kozoni kue na a-acide aminé na yâ ti yorö ti leke na a-infusion ti acide aminé so abungbi oko nga tongana aye ti kaïngo kobela na yâ ti lekengo akode ti kaïngo kobela so ayeke na polypeptide. A yeke wara a-acide aminé ahon ngbangbo oko so a yeke sala kusala na ni na yâ ti yorö, so na popo ni a yeke wara a-acide aminé 22 so ayeke sala si a-protéine-asala nga na a-acide aminé ahon 100 so ayeke sala pëpe -a-acide aminé-.
A leke abongo so abungbi a-acide aminé mingi ti sala kota kusala na yâ kobe ti laso so a zia na yâ ti mênë nga na akode ti kaïngo kobela so ayeke na akota ye, na batango na wâ kobe ti azo ti kobela so ayeke na ngangu mingi na ti bata fini ti ala, na a sala si ala ga mbeni yorö so a lingbi ti zia ni pëpe na yâ ti yorö ti ngoi ti e.
A lingbi ti sala kusala na acide glutamique, arginine, acide aspartique, cystéine, L-DOPA, na ambeni acide aminé oko oko ti sava na akobela nde nde, kozoni kue akobela ti foie, akobela ti yâ, kobela ti li, akobela ti bê, na akobela ti pupu, ti salango si muscle ti zo aga nzoni, nga na ti salango si kobe ti zo aga nzoni. Na ndo ni, a-acide aminé so alondo na yâ ni afa so a yeke nzoni ti sava kobela ti cancer.
Aye ti mitele so ayeke na gunda ti fini .
A-protéine ayeke aye so ayeke na gunda ti fini; fini ayeke mbeni mara ti protéine so ayeke na fini. Kota ye so ayeke na yâ ti protéine ayeke acide aminé. Tongana mbeni kota acide aminé ayeke dä pëpe, a lingbi ti sara si tere ti zo asara kua nzoni pëpe, a sara si tere ti zo ayeke sara kua nzoni pëpe nga na nda ni lo wara kobela. Même tongana ambeni acide aminé so ayeke kota ye pëpe ayeke dä pëpe, a lingbi ti sara si terê ti zo abuba. Na tapande, arginine na citrulline ayeke kota ye mingi ti tene a leke urée; ti te cystine mingi pëpe alingbi ti sara si insuline adë nga sucre na yâ ti mênë ti zo ague na li ni. Na ndo ni, bezoin ti cystine na ti arginine ayeke gue na li ni mingi na peko ti so zo awara mbeni ye ti ngangu; mbeni ye so amanke alingbi ti kanga lege na lekengo aprotéine même na ngangu so alingbi.
Akota zo so ayeke na bezoin ti wara a-acide aminé so ayeke kota ye mingi ayeke ndulu na 20%–37% ti wungo ti aprotéine so ala yeke na bezoin ni. Acide aminé ayeke sala kusala mingi na yâ kobe; ambeni ayeke aye so ayeke mû gozo, ambeni ayeke mû ngangu na kobe, na ambeni ayeke sara si gozo ni aga nzoni, nga na ambeni ye nde.
1. Go ti a-acide aminé Mingi ti a-acide aminé ayeke na go, na a yeke mû maboko ti tene kobe ni aduti na a-arome tongana a-acide aminé, a-acide aminé, a-acides aminées nga na a-astringent. Tryptophane ayeke -sioni ye pëpe na a yeke ga nzere mingi; lo na ambeni ye so alondo na lo ayeke a-édulcorant so ayeke mû zendo. Ambeni acide aminé so ayeke na yâ ti ngu mingi pëpe-ayeke na mbeni go so ayeke sioni mingi na a yeke aye so alondo na hydrolyse ti aprotéine na ngoi so a yeke sara kobe.
A yeke wara mingi ni acide glutamique na yâ ti aprotéine ti akeke na a lingbi ti wara ni na lege ti hydrolyse ti gluten ti blé. Acide glutamique ayeke na a-acide nga na a-umami, na a-acide ayeke kota ye so ayeke na yâ ti ni. Tongana a sara si a yeke ngangu pëpe ti tene a sara kua na alcali, a yeke sara si a yeke wara glutamate monosodique (MSG); na peko ti so a leke ingo, go ti glutamate ni ayeke hon, na go ti umami ni ayeke ga ngangu. MSG ayeke kota ye so ayeke na yâ ti glutamate ti monosodium, mbeni ye so azo mingi ayeke sara kua na ni ti sara si umami aga nzoni.
2. Mbeni oko ti akota ye so ayeke mû lege na zo ti wara gozo Réaction ti carbonyl-amine so ayeke na popo ti acide aminé na a-sucre ayeke mbeni kota ye so ayeke sara si aroma nga na couleur ti kobe abâ gigi. Na ngoi ti salango ye so, a yeke te ambeni acide aminé nga na ambeni sucre, na a yeke sala si a yeke wara ambeni ye so ayeke mû gozo. A-acide aminé alingbi nga ti buba na ngoi so a zia wâ dä ti wara ambeni ye so ayeke mû gozo, wala a lingbi ti kangbi yâ ni na lege ti a-bactérie ti sigigi na ambeni ye so ayeke na gozo pëpe. Tongaso, a-acide aminé ayeke akozo ye so ayeke mû gozo nga ayeke mû nga kobe na a-bactérie so ayeke buba ye.